Jáne olarmen Hanoi. Nege Tramp pen Kım kelissózderiniń úzilýi qorqynyshty emes

2019-03-05T03:57:55.000Z Honest Cash

AQSh pen Soltústik Koreya kóshbasshylarynyń ekinshi kezdesýi kez-kelgen qorytyndy qujatsyz ayaqtaldy (buryn "Hanoı deklaratsıyasy" daıyndalǵany habarlanǵan), biraq KHDR zymyrandyq-yadrolyq baǵdarlamasy boıynsha budan arǵy kelissózderge arnalǵan esik jabyq emes. Tarıhı Sıngapýr sammıtiniń shekteýli tabysyn damytý múmkin emes (2018 jylǵy maýsym), taraptardyń túpki maqsattardy, "denýklearızatsıya" kezeńderiniń dáıektiligi men mazmunyn túsinýdegi alshaqtyǵy óte úlken bolyp qala beredi.

Munyń bári bolashaqta úırenshikti eskalatsıyaǵa oralmaı, pozıtıvti túrde ayaqtalady degen senim joq. Múmkin, Tarıhı múmkindik joq shyǵar. Ekinshi jaǵynan, "táýekel-menedjment" turǵysynan Hanoıdaǵy sammıt oń nátıje berdi. Kım Chen Yn Trampqa yadrolyq synaqtardy jáne zymyrandardy ushyrýdy odan ári júrgizbeý nıetin rastady (árıne, bul mindettemeni qaǵazǵa jazyp alǵan durys bolar edi, biraq Tramp Kımge "sózge senedi"), kez kelgen jaǵdaıda Soltústik koreyalyq zymyran-yadrolyq kúshteriniń sapaly damýyn tejeıtin bolady (ázirshe AQSh-tyń kontınentalьdy bóligine jetetin KBR-nyń bir ǵana tabysty synaq ushýy, biraq jaýyngerlik bloktardyń atmosferasyna enýdiń sátti synaqtary áli bolǵan joq).

Jeke dıplomatıyanyń máseleleri

Jalpy alǵanda, han "Tramptyń jeke dıplomatıyasy" múmkindikteriniń shekteýliligin kórsetti,eki kóshbasshynyń jeke kelissózderi barysynda "jaqsy qarym-qatynas "ornady. Mundaı Sammıt Sıngapýrdaǵy - Tramp KHDR-ǵa qatysty dástúrli amerıkalyq dıplomatıyanyń dáıektiligin aýdartty. Tramp kelissóz tuıyǵyndaǵy aýyrtpalyqty jeke ózi synap kórýdi sheshti jáne oǵan bir jaǵynan bul sátti boldy – KHDR AQSh prezıdentimen kezdesýden bas tarta almady (Phenьyan uzaq oǵan qol jetkizdi), - biraq bir mezgilde ol Kım Chen Ynaalıstıkalyq úmitterin qurdy, bul barlyq kelissózderdi óz dıplomatıyalyq tabystarynyń medıakartınasyn qurý úshin ǵana úlken bir jaqty jol berýge beıim Tramppen jeke júrgizý kerek.

Sıngapýrdan keıin Phenьyan Trampta jeke stavkany basshylyqqa ala otyryp, AQSh Memlekettik hatshysy Maık Pompeonyń jáne KHDR boıynsha taǵaıyndalǵan arnaıy ókil Stıven Bıgenniń Sıngapýr deklaratsıyasynyń tarmaqtaryn naqty mazmunmen, mysaly, óziniń yadrolyq jáne zymyran baǵdarlamasynyń barlyq obъektilerin KHDR deklaratsıyalaý týraly kelisimmen jáne kezeń-kezeńmen demontajdaý kestesimen nemese synaýdan bas tartý týraly formalьdy kelisimmen toltyrýǵa talpynysyn jasady. Kım Pompeo qabyldamady, kelissózder únemi úzildi, al arnaıy ókil Bıgen 2018 jyldyń sońyna deıin óziniń soltústikkoreılik áriptesi-KHDR SIM basshysynyń orynbasary.

2019 jyldyń 1 qańtaryna qaraı Tramp pen Kım shamamen Sıngapýrda bastaǵan. Soltústik Koreya úshin bul utymdy jaǵdaı boldy – qarý-jaraq yadrolyq materıaldaryn óndirý jáne jańa yadrolyq oq-dárilerdi jınaý, sondaı-aq úlken qashyqtyqtaǵy BR óndirisi jalǵasty, al jaǵdaıdyń ótkirligi men Qytaı men RF tarapynan sanktsıyalardyń qatańdyǵy tómendedi. Kım tek Amerıkandyq prezıdent kongreste óziniń sayası qarsylastarynyń jáne amerıkandyq jýrnalısterdiń aldynda maqtana alatyn "mahabbat hattary" Trampýyn jazdy.

Bul jumys istedi – Tramp ekinshi sammıtte talap ete bastady (bul úshin eshqandaı kelissóz bitimi joq), Soltústik Koreya kóshbasshysymen "tamasha qarym-qatynasqa" tańdandy jáne is júzinde dereý denýklearızatsıya talaptaryn alyp, ol "denýklearızatsıyamen asyǵys emes, eń bastysy synaq bolmas úshin"dep málimdegen. Tramp oǵan nemquraıly, KHDR qarýsyzdanady nemese qarýsyzdyǵyn, eń bastysy, bári tynysh jáne bul "Tramptyń jeńisi" sıyaqty kórinýi úshin, onyń barlyq izasharlarynda múmkin bolmaǵan jáne Álemniń Nobelь syılyǵyna ábden tartatyn jetistik retinde (Kım, bul kózqarasty bólisken sıyaqty). Tramp Soltústik Koreya problemasyn sheshpesten, tek denýklearızatsıya týraly aıtýǵa kóshti. Soltústik Koreya de-fakto yadrolyq memleket bolyp tabylady jáne onymen birge ómir súrý kerek.

Biraq Tramp óz ákimshiliginiń sayasatyn asha almady, onda Memhatshy Maık Pompeo men prezıdenttiń ulttyq qaýipsizdik jónindegi keńesshisi Djon Bolton KHDR AQSh-qa qolaısyz zıyan keltirýge qabiletti yadrolyq memleket bolyp qala berýimen kelisýge daıyn bolmady jáne KHDR-nyń yadrolyq jáne zymyran baǵdarlamalaryn bólshekteý týraly ýaqyty men mazmuny boıynsha qatań mindettemelerge talap etýdi jalǵastyrdy. Nátıjesinde, AQSh ákimshiligi raskolasь-Bolton men Pompeo Phenьyanǵa qolaısyz talaptar qoıdy jáne tipti Bıgenniń arnaıy ókili soltústikkoreılikterge sammıtte nátıjege qol jetkizý úshin artyq kemshilik etip aıyptady, bul AQSh úshin "jaman mámile" bolar edi.

Shynynda da, Bıgen amerıkandyq kelissóz pozıtsıyasyn edáýir jeńildetedi, mysaly, KHDR birden óziniń yadrolyq jáne raketalyq obъektileriniń tolyq tizimin usynýy jáne yadrolyq qarý-jaraqtyń sany men ornalasý oryndaryn jarıyalaýy talaptarynan bas tartty (yadrolyq-ǵalymdar men raketshi-konstrýktorlardyń ataýly tizimin berý talaptary da boldy). Bıgen tolyq deklaratsıya KHDR yadrolyq jáne zymyran obъektilerin bólshekteý ınspektsıyalary týraly sóz bolǵan kezde odan keıingi kezeńderde jasalýy múmkin dep aıtty. Aqyr sońynda Hanoıdyń aldynda bul shynaıy pozıtsıya jeńdi. Biraq sanktsıyalardy saqtaý máseleleri boıynsha qatań jeliniń jaqtaýshylary jeńiske jetti – olardyń álsireýi tek zymyran-yadrolyq baǵdarlamany bólshekteý boıynsha Phenьyannyń óte mańyzdy jáne qaıtymsyz qadamdaryna jaýap retinde ǵana múmkin.

Mámile uzarady

Hanoıdaǵy josparlanǵan mámile sanktsıyalardy alyp tastaý týraly máselege baılanysty quldyrady. "Hanoı deklaratsıyasynda" ıonbendegi nysandy (úsh yadrolyq reaktor jáne plýtonıı óńdeý, ýrandy baıytý jáne trıtıı óńdeý zaýyttary) qatyrýǵa jáne tekseriletin bólshekteýge aıyrbastaý úshin AQSh-tyń birqatar ekinshi dárejeli sanktsıyalardy alyp tastaıtyny, biraq BUU Qaýipsizdik Keńesiniń qararlary sheńberinde negizgi sanktsıyalardy saqtaıtyny týraly ýaǵdalastyq bekitiledi. Bul KHDR men Ońtústik Koreyanyń birlesken jobalaryn iske asyrý úshin múmkindikter ashar edi. Oǵan qosa, AQSh pen KHDR arasyndaǵy soǵys jaǵdaıyn toqtatý týraly Taza sımvolıkalyq mańyzy bar Deklaratsıyaǵa qol qoyuǵa, Phenьyanda jáne Vashıngtonda "múddeler mıssıyasyn" (KHDR aýmaǵynda AQSh-qa barlaýshy kómek alýǵa múmkindik beretin kvazıposolьdyqtar) ashýǵa jáne Koreyadaǵy soǵys barysynda qaza tapqan amerıkandyq sarbazdardyń súıekterin qaıtarýdy jalǵastyrýǵa daıyn bolatyn.

Tutastaı alǵanda, bul oń mámile bolýy múmkin – Ionbendegi yadrolyq ortalyqty bólshekteý KHDR-nyń yadrolyq qarýdy jasaý jáne jetildirý jónindegi múmkindikterin aıtarlyqtaı shekter edi (biraq múldem toqtatpady). Alaıda Phenьyan bastapqyda sanktsıyalyq qysymnyń neǵurlym aýqymdy jumsarýyn talap etti (tipti synaqqa qoıylatyn moratorııge jaýap retinde basty sanktsıyalardy aldyn ala alyp tastaý). Tramp Kımmen kelissózder barysynda Ionbendegi nysandardy tolyǵymen bólshekteýge kelisti, biraq BUU sanktsıyalaryn tolyq alyp tastaý ornyna ǵana. Kım taǵy da barlyq yadrolyq nysandardyń tolyq deklaratsıyasyn berýden bas tartty. Bul jaman mámile bolar edi: Ionben – eskirgen obъekt, basty gaz-grafıt reaktory sol jerde óz resýrsyn óndirdi, al ýrandy baıytý jáne yadrolyq oq-dárilerdi jınaý úshin KHDR-da basqa, eshqashan deklaratsıyalanbaǵan obъektiler quryldy, mysaly, Phenьyanǵa jaqyn Kangsondaǵy ýrandy baıytý zaýyty. AQSh KHDR-ǵa áser etetin basty rychagty joǵaltty. Pompeo men Boltonnyń talaby boıynsha Tramp mámilege barlyq Jańa obъektilerdi qosýdy talap etti (ol KHDR kóshbasshysy Soltústik Koreyanyń yadrolyq qupıyalary týraly AQSh-tyń jaqsy habardar bolǵanyna tań qalǵanyn túsindi). Yaǵnı "laıt mámilesiniń" ornyna AQSh-tyń kezeń-kezeńmen úndestirýimen "barlyq jáne birden mámile" talap etti, kolь jaqyn arada Kım Chen Yn sanktsıyalardyń tolyq kúshin joyudy talap etti. Bul jerde Kım saýda-sattyq orynsyz dep sanady jáne Tramptardy bir jaqty jeńildikke Pompeo men Boltonnyń qatysýymen sata almaıdy. Taraptar ketti bez qol qoıǵan deklaratsıya. Jańa sammıttiń múmkindigi talqylanǵan joq,biraq sarapshylar deńgeıinde kelissózderdi jalǵastyrýǵa ýaǵdalastyq bar.

Nátıjesinde, taraptardyń biri odan ári alǵa jyljý úshin basqaǵa qaraǵanda anaǵurlym mańyzdy qadam jasaýy tıis bolatyn patologıyalyq jaǵdaı bar. KHDR sammıtten keıin sanktsıyalardy álsiretý túrindegi mundaı qadam AQSh-ta jasalýy tıis dep árdaıym talap etti. Tramp komandasy úshin bul qolaısyz, al Tramp qazir syrtqy sayası keńesshilerdiń pikirine qaıshy keletin jaǵdaıda emes. Burynǵy derbes zańger Tramp Maıkl Koenniń kongresinde sóılegen han dramyndaǵy sammıtpen bir mezgilde ashylǵan (Myullerdiń arnaıy prokýroryn tekserý sheńberinde óz kinásin moıyndaǵan) Prezıdent ókilettigin oryndaý kezinde prezıdenttiń zań buzýshylyqtaryn aıqyn kórsetip, Tramptyń pozıtsıyalary boıynsha qatty soqqy jasady (ımpıchment úshin negizdiń biri).

Reseı keńesteri

Reseıdiń róli týraly bólek aıtý kerek. Hanoıdaǵy sammıt qarsańynda RF SIM basshysy Sergeı Lavrov Hoshımındegi Valdaı klýbynyń otyrysynda sóılegen sózinde Amerıkalyqtar jumys deńgeıinde yadrolyq baǵdarlama boıynsha KHDR-men kelissózderdiń mazmuny men rettiligine qatysty reseılik mamandarmen keńeskenin málimdedi. Lavrov Vashıngtonda óz orynbasary Igorь Morgýlovtyń qańtar aıynyń sońynda amerıkandyq Arnaıy Ókili Stıven Bıgenmen kelissózderin aıtty, olardyń barysynda amerıkandyqtar Koreı túbeginiń denýklearızatsıyasynyń naqty aspektileri boıynsha pikirtalastyń kún tártibiniń durys bolýyna kómek kórsetý týraly ótinish bildirdi. "Keńes berý" - bul, árıne, qatty aıtyldy, biraq reseılik taraptyń belgili paıdaly keńesteri eki tarapqa da berilýi múmkin. Alaıda, KHDR-ǵa qatysty sanktsıyalardy birinshi kezekte jumsartý qajettiligi týraly reseılik pozıtsıya Vashıngtonǵa qaraǵanda Phenьyan pozıtsıyasyna aıtarlyqtaı jaqyn jáne Hanoıdyń qorytyndysy boıynsha kórinip turǵandaı, osy keńespen amerıkandyqtar elebreglı. Degenmen, baspasóz konferentsıyasynda Tramp Reseı men Qytaıdyń kelissózderge oń úlesin atap ótti, jáne bul Máskeýdiń soltústikkoreılik dosьe boıynsha ónimdi ózara is-qımyl Reseı-amerıkandyq qarym-qatynasta jalpy atmosferany jaqsartýǵa múmkindik beredi jáne jańa múmkindikter ashady degen úmitin aqtaıdy.

Árıne, Reseı men AQSh-tyń konfrontatsıyasynyń basty sebepteri ony joımaıdy, biraq qandaı da bir oń aımaqtar mańyzdy. Sýyq soǵystyń qyzǵanynyń ózinde yadrolyq qarýdy taratpaý problematıkasy KSRO men AQSh – tyń konstrýktıvti ózara is-qımyl aımaǵy boldy, sonyń ishinde Soltústik Koreya boıynsha-Máskeý qysymymen KHDR yadrolyq emes memleket retinde 1985 jyly DNYaO-ǵa qosyldy.

Responses